Της ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΙΟΥ
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=346709
Η φωτιά που άναψε τον περασμένο Μάιο στη συλλογή του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (ΜΦΘ) δεν λέει να σβήσει. Για να είμαστε ακριβείς, η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 2 Μαΐου 2012 στους χώρους της εταιρείας «Ορφεύς Βεϊνόγλου» στη Σίνδο, και κατέστρεψε μεγάλο αριθμό τυπωμένων φωτογραφιών της συλλογής του Μουσείου, «αναζωπυρώθηκε» από επιστολή που έστειλαν τις προηγούμενες μέρες γνωστοί φωτογράφοι προς τον αν. υπουργό Πολιτισμού, Κ. Τζαβάρα. Ο «καπνός» μάλιστα έφτασε μέχρι τη Βουλή από τη βουλευτή της ΔΗΜΑΡ Μαρία Ρεπούση. Και να σκεφτεί κανείς ότι η «αναζωπύρωση» εκδηλώθηκε λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση της υπουργικής απόφασης για την αυτονόμηση του Μουσείου!
Αρνείται να λογοδοτήσει
Οι 52 φωτογράφοι, με την επιστολή τους (25/2/2013), αφού ευχαριστούν τον αν. υπουργό για την απόφασή του να ανεξαρτητοποιηθεί και να ενισχυθεί το ΜΦΘ, ως ο μοναδικός φορέας «με τεράστια ευθύνη τόσο για την προώθηση της σύγχρονης φωτογραφικής τέχνης στο εσωτερικό και το εξωτερικό όσο και για τη διαφύλαξη της ιστορικής φωτογραφικής κληρονομιάς του έθνους», εκφράζουν την ευχή «ο διορισμός του καινούργιου διευθυντή του ΜΦΘ να ακολουθήσει τη διαδικασία της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη θέση...».
Οπως ισχυρίζονται, ο οργανισμός από τον Φεβρουάριο του 2011 διοικείται άτυπα από τον τέως διευθυντή Βαγγέλη Ιωακειμίδη «από αδιευκρίνιστη θέση και με αόριστη δικαιοδοσία». Πρόκειται για την ίδια διοίκηση που, κατά τη γνώμη τους, απέκρυψε επί 40 μέρες το γεγονός της πυρκαγιάς και η οποία μέχρι σήμερα αρνείται να λογοδοτήσει. Προσθέτουν, δε, ότι «η απόφαση του τέως διευθυντού να εμπιστευθεί τη φύλαξη της συλλογής σε μεταφορική εταιρεία έναντι αγνώστου τιμήματος, τη στιγμή που ο εποπτεύων φορέας του ΜΦΘ, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΚΜΣΤ), προσέφερε δωρεάν ειδικά διασκευασμένους χώρους φύλαξης, συνεχίζει να εγείρει ερωτήματα». Ο φωτογράφος Γιάννης Σταθάτος, που έστειλε εκ μέρους και των υπολοίπων την επιστολή, είναι καλλιτεχνικός διευθυντής του Συλλόγου Φωτογραφικές Συναντήσεις Κυθήρων κι επιμελητής της έκθεσης «Εικόνα και Είδωλο: Η Νέα Ελληνική Φωτογραφία, 1975 - 1995» που καταστράφηκε από τη φωτιά. Η επιστολή καταλήγει με την ευχή το ΜΦΘ να «αποκτήσει χάρη στη φροντίδα σας μια καινούργια, σύγχρονη και με αξιοκρατικά κριτήρια διορισμένη διεύθυνση».
Ο ίδιος ο κ. Σταθάτος προκάλεσε την παρέμβαση και της Βουλής:
η κ. Ρεπούση κατέθεσε στη Δ/νση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου μακροσκελέστερη της πρώτης επιστολή που της έστειλε ο φωτογράφος, με ημερομηνία 22/2/2013. Με τη σειρά της η Βουλή ζήτησε το αργότερο μέχρι 1ης Μαρτίου 2013 να αποστείλουν εγγράφως τις απόψεις τους επί του θέματος η Δ/νση Εικαστικών του υπουργείου, το ΚΜΣΤ και το ΜΦΘ. Στην επιστολή του μάλιστα προς την κ. Ρεπούση, ο κ. Σταθάτος, αφού παραθέτει επιστολές που αντήλλαξαν για το ίδιο θέμα ο Συνήγορος Προστασίας του Πολίτη, το ΜΦΘ και το ΚΜΣΤ, κατηγορεί τον κ. Ιωακειμίδη ότι υπέπεσε στο ποινικό αδίκημα της «απιστίας περί την υπηρεσία». Με άλλα λόγια, λίγες μέρες μετά την ανεξαρτητοποίηση του ΜΦΘ ο κ. Γιάννης Σταθάτος και 51 άλλοι φωτογράφοι ζητούν να ελεγχθεί η νομιμότητα του κ. Ιωακειμίδη να ασκεί διοίκηση και υπαινίσσονται σαφώς ότι δεν δικαιούται να είναι ο επόμενος διευθυντής του Μουσείου.
Από την πλευρά του, το ΜΦΘ έχει τοποθετηθεί επί του θέματος με 3 ανακοινώσεις του στην ιστοσελίδα του Μουσείου. Στην τελευταία (22/02/2013), επισημαίνει ότι η διαδικασία χαρακτηρισμού της πυρκαγιάς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί από τον αρμόδιο εισαγγελέα κι ως εκ τούτου «[...] οι βεβιασμένες αποφάσεις, πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, μπορεί να οδηγήσουν μόνο σε σύγχυση και σε επισφαλή συμπεράσματα». Επίσης, σημειώνει ότι το ΜΦΘ προχωράει «στις διαδικασίες επανασύστασης της συλλογής έτσι ώστε, όπου αυτό είναι εφικτό, να γίνει η αναπαραγωγή των έργων». Ολοκλήρωσε τις διαδικασίες ταυτοποίησης των έργων και «[...] θα ενημερώσει ξεχωριστά κάθε δημιουργό, κληρονόμο ή εμπλεκόμενο φορέα για την κατάσταση των έργων της συλλογής» πριν απ' το καλοκαίρι.
Λεπτούς χειρισμούς
Σε επικοινωνία της «Ε», το Γραφείο Τύπου του ΜΦΘ τόνισε ότι είναι υποχρεωμένο να ακολουθεί χρονοβόρους και λεπτούς νομικούς χειρισμούς, προκειμένου να επιτύχει την καλύτερη δυνατή προστασία των συμφερόντων του Μουσείου και των φωτογράφων. Επιφυλάχθηκε όμως να δώσει αναλυτικές απαντήσεις σύντομα, σε συνέντευξη Τύπου που ετοιμάζει για το θέμα και στην οποία -υποσχέθηκε ότι- θα απαντηθούν τα όποια ερωτήματα γεννώνται από τις «καυτές» επιστολές.
* Μεταξύ των φωτογράφων που υπογράφουν την επιστολή είναι οι Α. Γεωργίου, Γ. Δεπόλλας, Κ. Αντωνιάδης, Γ. Δήμου, Στ. Ευσταθόπουλος, Τ. Ζερδεβάς, Σ. Λαζαρίδης, Λ. Καλλιγά, Ε. Μαλιγκούρα, Ε. Μουζακίτη, Γ. Μπεχράκης, Γ. Κατσάγγελος, Γ. Κόντος, Η. Μπουργιώτης, Στ. Μωρεσόπουλος, Ν. Παναγιωτόπουλος, Στ. Πάσχος, Π. Πετσίνη, Ν. Πηλός κ.ά.
7/4/13
(περι του Μουσειου Φωτογραφιας Θεσσαλονικης ΙΙ) Απαντηση στο αρθρο της κ Νανου
Αγαπητή κυρία Νάνου
Διαβάζοντας το άρθρο σας της 27ης Οκτωβρίου για τα τεκταινόμενα στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης θεώρησα χρήσιμο να παραθέσω μερικά δεδομένα και απόψεις.
Το μουσείο βρίσκεται όντως σε ομίχλη, όχι φθινοπωρινή αλλά διαρκείας. Από τον Ιανουάριο 2011 παραμένει χωρίς διευθυντή. Η θέση προκηρύχθηκε άμεσα χωρίς να υπάρξει διορισμός. Έκτοτε για δυο σχεδόν χρόνια ο τέως διευθυντής κ. Βαγγέλης Ιωακειμίδης ασκεί διευθυντικά καθήκοντα (με ποια νομιμοποίηση;), και δημοσιοποιεί απολογισμούς δράσεων όπου οι αριθμοί ευημερούν. Όπως όμως γνωρίζει πλέον κάθε πολίτης οι αριθμοί ακόμη κι όταν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα δεν λένε από μόνοι τους πάντα όλη την αλήθεια.
Δεν λένε ότι βασικά στελέχη του υποστελεχωμένου μουσείου παραμένουν εδώ και χρόνια παροπλισμένα σε βαθμό απραγίας, ενώ το μουσείο απασχολεί εξωτερικούς συνεργάτες. Επίσης, ότι τα τελευταία πέντε χρόνια οι εργαζόμενοι μένουν απλήρωτοι έως και οκτώ μήνες, όπως και μακρά σειρά προμηθευτών και εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες στο μουσείο. Ακόμη ότι η δηλούμενη επισκεψιμότητα εκθέσεων σε μνημεία της πόλης με υψηλό αριθμό επισκεπτών ανεξάρτητα από τη φιλοξενία περιοδικής έκθεσης, είναι μάλλον αμφιλεγόμενη.
Άλλα γεγονότα όμως δεν μοιάζουν εξίσου αμφιλεγόμενα: η βιβλιοθήκη του μουσείου είναι κλειστή εδώ και έξη χρόνια. Η πρότυπη μονάδα ψηφιοποίησης και το εργαστήριο του μουσείου είναι εδώ και πολύ καιρό εκτός λειτουργίας, όπως και το καφέ του μουσείου (εδώ και πέντε μήνες), ένα από τα, κατά τεκμήριο, πλεονεκτήματά του.
Η επιστημονική έρευνα, που οδηγεί σε εκθέσεις με επιστημονικό κύρος, έχει υποχωρήσει δίνοντας την εικόνα ενός φορέα που επιδίδεται με βιοτεχνικό ζήλο στην παραγωγή εκθέσεων για χάρη της σύγχρονης θεάς επικοινωνίας.
Για όσους έχουν παρακολουθήσει τη δράση της Photosynkyria παραμένει ανέλπιστα μικρόψυχο να αποκαλείται «ημιτοπικής εμβέλειας» το φεστιβάλ που έγινε εστία ανάπτυξης της ελληνικής φωτογραφίας, σταυροδρόμι συνάντησής της με τη διεθνή και χώρος παρουσίασης μεγάλων διεθνών φωτογράφων. Η ιστορία δεν παραγράφεται, ανεξάρτητα από προσωπικές εμπάθειες.
Σε ότι αφορά στην πυρκαγιά που κατέστρεψε όλη σχεδόν τη σύγχρονη συλλογή του ΜΦΘ παραμένει ακατανόητη η μυστικότητα που καλύπτει την υπόθεση εδώ και έξη μήνες (!), χωρίς καμία ουσιαστική ενημέρωση από επίσημα χείλη. Σημειώνεται ότι στελέχη του μουσείου, που εργάστηκαν σκληρά για τον εμπλουτισμό της, εναντιώθηκαν στην πρακτική της μυστικότητας. Επιπρόσθετα, ένα μεγάλο ερώτημα ετέθη ήδη δημόσια: γιατί ανατέθηκε η φύλαξη της συλλογής σε ιδιωτική εταιρεία ενώ υπήρχε η δυνατότητα ασφαλούς και δωρεάν φύλαξής της στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης;
Πιστεύω ότι το ΜΦΘ πρέπει να αυτονομηθεί ως μουσείο, άσχετα αν οι άνεμοι αυτή την εποχή πνέουν εντελώς αντίθετοι, υποδεικνύοντας άλλες διαδικασίες στο όνομα της περικοπής δαπανών. Είναι το μόνο ίδρυμα του είδους του σε όλη τη χώρα, γεγονός που καθιστά την καλλιτεχνική και εκπαιδευτική του αποστολή ιδιαίτερα βαρύνουσα.
Παρ’ όλα αυτά, μέχρι να ληφθούν οριστικές αποφάσεις επί αυτών των κρίσιμων ζητημάτων από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου κανένας δεν εμποδίζει την αγαστή συνεργασία με το ‘μητρικό’ μουσείο. Κανένας δεν θα έπρεπε να την εμποδίζει ακόμη και μετά την αυτονόμηση.
Κλείνοντας αισθάνομαι την ανάγκη να υπογραμμίσω ότι, αντίθετα από όσα υποστηρίζει ο κ. Ιωακειμίδης, η φωτογραφία δεν είναι φτηνή τέχνη. Καμία τέχνη δεν είναι φτηνή. Φτηνά είναι μόνο τα μέσα και τα υλικά που ίσως χρησιμοποιεί κανείς για να την ασκήσει.
Ηρακλής Παπαϊωάννου
Επιμελητής
Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Διαβάζοντας το άρθρο σας της 27ης Οκτωβρίου για τα τεκταινόμενα στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης θεώρησα χρήσιμο να παραθέσω μερικά δεδομένα και απόψεις.
Το μουσείο βρίσκεται όντως σε ομίχλη, όχι φθινοπωρινή αλλά διαρκείας. Από τον Ιανουάριο 2011 παραμένει χωρίς διευθυντή. Η θέση προκηρύχθηκε άμεσα χωρίς να υπάρξει διορισμός. Έκτοτε για δυο σχεδόν χρόνια ο τέως διευθυντής κ. Βαγγέλης Ιωακειμίδης ασκεί διευθυντικά καθήκοντα (με ποια νομιμοποίηση;), και δημοσιοποιεί απολογισμούς δράσεων όπου οι αριθμοί ευημερούν. Όπως όμως γνωρίζει πλέον κάθε πολίτης οι αριθμοί ακόμη κι όταν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα δεν λένε από μόνοι τους πάντα όλη την αλήθεια.
Δεν λένε ότι βασικά στελέχη του υποστελεχωμένου μουσείου παραμένουν εδώ και χρόνια παροπλισμένα σε βαθμό απραγίας, ενώ το μουσείο απασχολεί εξωτερικούς συνεργάτες. Επίσης, ότι τα τελευταία πέντε χρόνια οι εργαζόμενοι μένουν απλήρωτοι έως και οκτώ μήνες, όπως και μακρά σειρά προμηθευτών και εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες στο μουσείο. Ακόμη ότι η δηλούμενη επισκεψιμότητα εκθέσεων σε μνημεία της πόλης με υψηλό αριθμό επισκεπτών ανεξάρτητα από τη φιλοξενία περιοδικής έκθεσης, είναι μάλλον αμφιλεγόμενη.
Άλλα γεγονότα όμως δεν μοιάζουν εξίσου αμφιλεγόμενα: η βιβλιοθήκη του μουσείου είναι κλειστή εδώ και έξη χρόνια. Η πρότυπη μονάδα ψηφιοποίησης και το εργαστήριο του μουσείου είναι εδώ και πολύ καιρό εκτός λειτουργίας, όπως και το καφέ του μουσείου (εδώ και πέντε μήνες), ένα από τα, κατά τεκμήριο, πλεονεκτήματά του.
Η επιστημονική έρευνα, που οδηγεί σε εκθέσεις με επιστημονικό κύρος, έχει υποχωρήσει δίνοντας την εικόνα ενός φορέα που επιδίδεται με βιοτεχνικό ζήλο στην παραγωγή εκθέσεων για χάρη της σύγχρονης θεάς επικοινωνίας.
Για όσους έχουν παρακολουθήσει τη δράση της Photosynkyria παραμένει ανέλπιστα μικρόψυχο να αποκαλείται «ημιτοπικής εμβέλειας» το φεστιβάλ που έγινε εστία ανάπτυξης της ελληνικής φωτογραφίας, σταυροδρόμι συνάντησής της με τη διεθνή και χώρος παρουσίασης μεγάλων διεθνών φωτογράφων. Η ιστορία δεν παραγράφεται, ανεξάρτητα από προσωπικές εμπάθειες.
Σε ότι αφορά στην πυρκαγιά που κατέστρεψε όλη σχεδόν τη σύγχρονη συλλογή του ΜΦΘ παραμένει ακατανόητη η μυστικότητα που καλύπτει την υπόθεση εδώ και έξη μήνες (!), χωρίς καμία ουσιαστική ενημέρωση από επίσημα χείλη. Σημειώνεται ότι στελέχη του μουσείου, που εργάστηκαν σκληρά για τον εμπλουτισμό της, εναντιώθηκαν στην πρακτική της μυστικότητας. Επιπρόσθετα, ένα μεγάλο ερώτημα ετέθη ήδη δημόσια: γιατί ανατέθηκε η φύλαξη της συλλογής σε ιδιωτική εταιρεία ενώ υπήρχε η δυνατότητα ασφαλούς και δωρεάν φύλαξής της στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης;
Πιστεύω ότι το ΜΦΘ πρέπει να αυτονομηθεί ως μουσείο, άσχετα αν οι άνεμοι αυτή την εποχή πνέουν εντελώς αντίθετοι, υποδεικνύοντας άλλες διαδικασίες στο όνομα της περικοπής δαπανών. Είναι το μόνο ίδρυμα του είδους του σε όλη τη χώρα, γεγονός που καθιστά την καλλιτεχνική και εκπαιδευτική του αποστολή ιδιαίτερα βαρύνουσα.
Παρ’ όλα αυτά, μέχρι να ληφθούν οριστικές αποφάσεις επί αυτών των κρίσιμων ζητημάτων από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου κανένας δεν εμποδίζει την αγαστή συνεργασία με το ‘μητρικό’ μουσείο. Κανένας δεν θα έπρεπε να την εμποδίζει ακόμη και μετά την αυτονόμηση.
Κλείνοντας αισθάνομαι την ανάγκη να υπογραμμίσω ότι, αντίθετα από όσα υποστηρίζει ο κ. Ιωακειμίδης, η φωτογραφία δεν είναι φτηνή τέχνη. Καμία τέχνη δεν είναι φτηνή. Φτηνά είναι μόνο τα μέσα και τα υλικά που ίσως χρησιμοποιεί κανείς για να την ασκήσει.
Ηρακλής Παπαϊωάννου
Επιμελητής
Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)